Targi w Polsce mają strukturę silnie powiązaną z kalendarzem rolniczym i kościelnym. Jarmarki wielkanocne, sierpniowe giełdy owocowe, listopadowe targi konia w Skaryszewie czy grudniowe bazary bożonarodzeniowe — każde z tych wydarzeń wpisuje się w konkretny rytm roku i określone tradycje lokalne. Charakter każdego targu wynika z historii miejsca, nie z marketingowego pomysłu organizatora.
Rodzaje targów sezonowych
Jarmarki wielkanocne i wiosenne
Jarmarki wielkanocne organizowane są w marcu i kwietniu, zazwyczaj na tygodnie poprzedzające Wielkanoc. W największych miastach — Krakowie, Wrocławiu, Poznaniu i Warszawie — zajmują centralne place miejskie. Oferują przede wszystkim rękodzieło o tematyce świątecznej: pisanki, palmy wielkanocne, figurki z drewna i tkaniny dekoracyjne. Część stoisk należy do producentów regionalnych: tu pojawia się kiełbasa biała, chleb razowy na zakwasie i sery twarogowe.
Wiosenne targi w mniejszych miejscowościach działają według innego schematu: sprzedaż rozsad, nasion ogrodniczych i produktów pszczelich dominuje nad ofertą artystyczną.
Letnie giełdy rolnicze
Lipiec i sierpień to czas giełd owoców i warzyw w regionach o tradycji sadowniczej — w Grójcu, Warce i okolicach Sandomierza. Grójecki rynek jabłek jest jednym z największych punktów sprzedaży hurtowej jabłek w Europie Środkowej. Na poziomie detalicznym producenci sprzedają bezpośrednio z ciężarówek lub straganów ustawianych przy drogach dojazdowych do sadów.
Dane o rynku jabłek w Polsce
- Pozycja w produkcji UE
- Polska należy do największych producentów jabłek w Unii Europejskiej
- Główne regiony
- Grójec, Sandomierz, Mazowsze
- Sezon targowy
- Sierpień – październik
Jesienne targi i odpusty
Wrzesień i październik to sezon odpustów parafialnych, które w Polsce mają charakter mieszany — religijny i handlowy. Przy kościołach rozstawiają się stragany z odzieżą, wyrobami kuchennymi i przekąskami. Równolegle działają targi rolnicze: giełdy ziemniaków w Małopolsce i śląskie targi bydła w Mikołowie.
Targi konia w Skaryszewie (województwo mazowieckie) odbywają się tradycyjnie w połowie listopada i są jedną z największych tego rodzaju imprez w Polsce. Przyciągają hodowców z całego kraju.
Zimowe bazary i jarmarki bożonarodzeniowe
Jarmarki bożonarodzeniowe działają od przełomu listopada i grudnia do Wigolii. Wrocławski jarmark bożonarodzeniowy na Rynku jest uznawany za jeden z największych w tej części Europy — co roku odwiedza go kilka milionów osób. Oprócz dekoracji i upominków pojawiają się typowe produkty sezonowe: pierniki toruńskie, miód pitny i kiełbasy wędzone.
Struktura organizacyjna targów w Polsce
Większość targowisk działa na podstawie uchwał gminnych regulujących dni targowe, opłaty i zasady korzystania z infrastruktury. W Polsce funkcjonują trzy podstawowe typy targowisk:
- Targowiska stałe — działają codziennie lub kilka razy w tygodniu; infrastruktura trwała (hale, wiaty).
- Targi sezonowe — zwoływane w określonych porach roku lub przy okazji świąt.
- Giełdy branżowe — skoncentrowane na jednym rodzaju produktu (jabłka, konie, bydło).
Regulacje prawne dotyczące targowisk zawiera ustawa o podatkach i opłatach lokalnych, która przyznaje gminom kompetencję do ustalania opłaty targowej. Szczegółowe przepisy sanitarne dla sprzedaży żywności na targach wynikają z rozporządzeń Ministra Zdrowia i unijnych rozporządzeń dotyczących higieny.
Gdzie szukać aktualnych terminów targów
Informacje o lokalnych targach i jarmarkach publikują:
- Urzędy miast i gmin — w zakładkach dotyczących kultury lub promocji gminy.
- Polska Organizacja Turystyczna (pol.pl / poland.travel) — baza wydarzeń kulturalnych i folklorystycznych.
- Lokalne portale informacyjne i serwisy turystyczne poszczególnych województw.
Wiele mniejszych targów nie jest nigdzie formalnie ogłaszanych — funkcjonują na podstawie wieloletniej tradycji i ustnej informacji wśród mieszkańców. Odbywa się to zwykle w ustalone dni tygodnia, niezależnie od pory roku.